Ponedeljak, 26 Avgust 2019

Pratite nas na Facebook Twitter Google+ Youtube

Istorijat

Kao teritorijalna jedinica opština Lajkovac nastala je posle Drugog svetskog rata od delova opština Ub, Mionica i Lazarevac. Teritorije levo od reke Kolubare pripadale su opštini Ub a desno od Kolubare i levo od reke Ljig opštini Mionica. Selo Ćelije jedino pripada Šumadiji. Ovakva podela sačuvana je u crkvenoj organizaciji. Teritorija opštine Lajkovac ima vrlo zanimljivu istoriju koja se beleži od perioda rimske imperije. Najstarije arheološko nalazište je lokalitet „Anine“ u slivu reke Ljig na teritoriji sela Ćelije. Na ovom lokalitetu, koji je sada u postupku istraživanja, otkriveni su ostaci palate koja je verovatno pripadala visokom velikodostojniku.

Za vreme vladavine kralja Dragutina 1284. godine, teritorija naše Opštine prvi put dolazi pod srpsku vlast, kada je on dobija kao miraz od svog tasta ugarskog kralja. Iz tog perioda potiče i prvi pisani dokument o nekom lokalitetu sa teritori]e naše opštine, a to su utvrđenje Nepričava i selo Pepeljevac. Već u tom periodu (vladavine kralja Dragutina) oba lokaliteta imaju status distrikta (okruga). Posle kosovske bitke, ova teritorija ponovo pada pod ugarsku upravu i u Povelji ugarskog kralja Zigmunda iz 1392. godine, distrikte Pepeljevac i Nepričava nalazimo kao
deo njegove teritorije.

Sličan slučaj imamo sa ugovorom u Tati iz 1424. Godine. Naime, jedino mesto naše opštine koje nije bilo pod jurisdikcijom ugarske krune je selo Stromovo (što je današnje Strmovo). Ono se nalazilo u ostrvsko srpskoj vlasti i pripadalo je velikom logotetu Stefanu Ratkoviću.

Padom despotovine 1459. godine, ova oblast dolazi pod upravu otomanske imperije. Svo tadašnje stanovništvo sa ove teritorije iselilo se preko Save i Dunava u poznatim seobama. U periodu austrijske uprave 1717-1739. godine ova teritorija je slabo naseljena, prema autrijskim popisima. I to malo6rojno stanovništvo napušta ovu oblaet zajedno sa Autrijancima 1739. godine.

Povratkom Turaka ova teritorja se ponovo naseljava što planski (organi¬zovano od strane osmanske uprave), što pojedinačno. Današnje stanovništvo opštine vodi poreklo od tadašььih doseljenika koji su došli pretežno iz Crne Gore, Hercegovine i Starog Vlaha. Najznačajniji istorijski objekat na teritoriji opštine Lajkovac je manastir Bogovađa, čija starost nije poznata ali se pretpostavlja da je podignut početkom 15. veka, jer je u njegovoj porti, po predanju, sahranjen Grgur Slepi, sin Đurđa Brankovića. Manastir je na starim temeljima obnovio jeromonah Mardarije 1545. godine. Pred kraj 1803. godine održan je sastanak knezova i viđenijih ljudi tadašnje Srbije gde je odlučeno da se diže buna protiv Turaka, za koji se veruje da je održan u manastirskom konaku. Osnovni razlog za pretpostavku da je taj sastanak održan u manastiru Bogovađa je značaj i ugled Hadži Ruvima (Rafailo Nešković, svetovno ime), arhimandrita manastira Bogovađa. Haci Ruvim se smatra ne samo narbrazovanirm, već i najuticajnijom ličnošću u predvečerje Prvog srpskog ustanka. Bogovađa ne gubi značaj ni pogubljenjem Hadži Ruvima, što se vidi iz Odluke da se praviteljstvujušći Sovjet Serbski, na insistiranje Prote Matije Nenadovića, premesti iz manastira Voljavče u Bogovađu. Sovjet je u konaku manastira Bogovađa zasedao od septembra 1805. godine do oslobođenja Smedereva, novembra iste godine, ukupno oko dva meseca. Varošica Lajkovac, kao središte Opštine, nastala je prolaskom prvog voza na relaciji Obrenovac - Valjevo 1908. godine. Pruga uskog koloseka i popularni "Ćira" najzaslužniji su za brz razvoj varošice koja je izgrađena u atarima Sela Lajkovca i Rubribreze. Kasnije, Lajkovac postaje železnički čvor velikog značaja jer su se u njemu ukrštale pruge za Valjevo, Aranđelovac i Mladenovac. Tokom Prvog svetskog rata na ovim teritorijama vodila se znamenita Kolubarska bitka. Najžešće borbe vođene su na lokalitetu Vrače brdo. Posmrtni ostaci srpskih vojnika stradalih na Vrače brdu sahranjeni su u crkvi u Ćelijama.

Drugi svetski rat prošao je mnogo mirnije. Poznat je samo jedan sukob Kolubarske čete sa Nemcima, septembra 1941. godine, koji je u stvari bio diverzija u železničkoj ložionici. Posle toga, partizani se povlače iz rejona Lajkovca da bi se konačno vratili sep¬tembra 1944. godine, kada uvode svoju upravu.

 

Kontakt informacije

Adresa: Omladinski trg 1

14224 Lajkovac

E-mail: Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Mobilni: +381 (63) 106-2717

Pišite